Mobil uygulama projelerinde planlamada en sık atlanan aşamalardan biri mağaza yayınıdır. Uygulama hazır olduğunda “yarın yükleriz, mağazada olur” beklentisi yaygındır; oysa hesap açılışı, gerekli belgeler, mağaza sayfası hazırlığı, gizlilik beyanları ve inceleme süreci birlikte düşünüldüğünde bu aşama ayrıca planlanması gereken bir iştir.
Bu yazıda Apple App Store ve Google Play süreçlerini genel hatlarıyla anlatıyoruz. Mağaza kuralları sık güncellendiği için, yayın öncesinde her iki platformun güncel geliştirici dokümanlarını mutlaka kontrol etmenizi öneririz.
Uygulama kimin hesabında yayınlanmalı?
İlk ve en önemli karar budur. Uygulama, mağazada hangi geliştirici hesabı altında yayınlanıyorsa o hesabın sahibine aittir. İşletmenizin uygulaması, ajansın veya yazılımcının kişisel hesabında değil, kendi şirket hesabınızda yayınlanmalıdır. Geliştirici ekibi bu hesaba yetkili kullanıcı olarak eklenebilir. Bu sayede ileride çalıştığınız ekibi değiştirseniz bile uygulamanın, kullanıcı verilerinin ve mağaza geçmişinin kontrolü sizde kalır.
Apple App Store süreci
Geliştirici hesabı
App Store'da yayın yapmak için Apple Developer Program üyeliği gerekir. Apple'ın güncel bilgilendirmesine göre programın yıllık ücreti 99 ABD dolarıdır (bulunduğunuz ülkede yerel para birimiyle). Şirket adına hesap açılacaksa Apple, kurumun kimliğini ve tüzel kişiliğini doğrulamak için bir D-U-N-S numarası ister. Bu numara Dun & Bradstreet tarafından verilir; şirketinizin numarası yoksa başvuru yapılması ve numaranın tanımlanması zaman alabileceği için bu adımı erkenden başlatın.
Mağaza sayfası ve beyanlar
App Store Connect üzerinden uygulama kaydı oluşturulur. Burada uygulama adı, açıklaması, anahtar kelimeleri, ekran görüntüleri, kategori, yaş sınıflandırması, destek adresi ve gizlilik politikası bağlantısı girilir. Ayrıca uygulamanın hangi verileri topladığını ve bu verilerin nasıl kullanıldığını anlatan gizlilik beyanının (App Privacy) doldurulması gerekir.
İnceleme
Her yeni sürüm, yayına çıkmadan önce Apple'ın inceleme sürecinden geçer. Uygulama App Review Guidelines adı verilen kurallara göre değerlendirilir. Giriş gerektiren uygulamalarda inceleme ekibine çalışan bir demo hesap ve gerekli açıklamalar verilmelidir. Yayın öncesi testler için TestFlight ile uygulamayı belirli kullanıcılarla paylaşmak mümkündür.
Google Play süreci
Geliştirici hesabı
Google Play Console hesabı açmak için Google'ın belirttiği tek seferlik kayıt ücreti 25 ABD dolarıdır. Hesap açılışında kimlik ve iletişim bilgilerinin doğrulanması istenir; kurum hesabı açıyorsanız şirket bilgileriyle başvurmanız gerekir.
Yeni kişisel hesaplarda kapalı test şartı
Google, yeni açılan kişisel geliştirici hesapları için uygulamayı herkese açık yayına almadan önce bir kapalı test şartı uygulamaktadır. Google'ın yardım sayfasına göre üretim erişimine başvururken en az 12 test kullanıcısının kapalı teste katılmış olması ve son 14 gün boyunca kesintisiz olarak katılımda kalmış olması gerekir. Bu şart takvimi doğrudan etkilediği için kişisel hesapla yayın planlıyorsanız hesaba katın. Kurum hesaplarında şartlar farklı olabilir; güncel durumu Play Console yardım sayfalarından kontrol edin.
Mağaza kaydı ve Veri güvenliği formu
Play Console'da uygulama adı, kısa ve uzun açıklama, ekran görüntüleri, simge, kategori ve iletişim bilgileri girilir. İçerik derecelendirme anketi, hedef kitle bilgisi ve uygulamanın hangi verileri topladığını, paylaştığını ve nasıl koruduğunu anlatan Veri güvenliği (Data safety) formu doldurulur. Uygulama yayın öncesinde Google'ın incelemesinden geçer.
Her iki mağazada da gereken hazırlıklar
- Gizlilik politikası: Herkese açık bir adreste, uygulamanın gerçekte topladığı verilerle tutarlı bir metin
- Hesap silme: Uygulamada hesap oluşturuluyorsa, kullanıcının hesabını silme talebini iletebileceği bir yol; her iki mağazanın da bu konuda kuralları vardır
- Ekran görüntüleri: Uygulamanın gerçek ekranlarını yansıtan, istenen boyutlarda görseller
- Destek bilgisi: Çalışan bir e-posta adresi veya destek sayfası
- Demo hesap: Giriş gerektiren uygulamalarda inceleme ekibinin kullanacağı test hesabı
- İzin açıklamaları: Kamera, konum, bildirim gibi izinlerin neden istendiğini kullanıcıya açıklayan metinler
Mağaza sayfası: yayının vitrini
Mağaza sayfası, kullanıcının uygulamayı indirip indirmemeye karar verdiği yerdir. Bu yüzden sadece incelemeyi geçmek için değil, kullanıcıyı ikna etmek için de hazırlanmalıdır.
- Uygulama adı: Kısa, akılda kalan ve markanızla tutarlı olmalı; başka bir markanın adını veya alakasız anahtar kelimeleri içermemeli.
- Açıklama: İlk cümleler uygulamanın ne işe yaradığını açıkça söylemeli. Özellik listesi, gerçekte uygulamada olan özelliklerle sınırlı kalmalı.
- Ekran görüntüleri: En önemli üç dört ekranı, kısa açıklama metinleriyle birlikte göstermek uygulamanın değerini hızla anlatır.
- Simge: Küçük boyutta da okunabilen, sade bir tasarım tercih edilmeli.
Uygulamayı Türkiye dışındaki kullanıcılara da sunacaksanız mağaza metinlerini ilgili dillerde ayrıca hazırlamayı planlayın.
Sık görülen ret sebepleri
İnceleme sonucunda uygulama reddedilirse sebebi açıklanır; düzeltip tekrar gönderebilirsiniz. Ancak her ret, yayını geciktirir. Sık karşılaşılan sebepler şunlardır:
- Çöken veya çalışmayan özellikler: İnceleme sırasında hata veren ekranlar, boş sayfalar, çalışmayan butonlar.
- Eksik veya yanlış demo hesap: İnceleme ekibinin uygulamaya giremediği durumlar.
- Gizlilik beyanı ile uygulamanın uyumsuzluğu: Beyan edilmeyen veri toplanması veya gizlilik politikasının eksik olması.
- Gerekçesiz izin talepleri: Uygulamanın işleviyle ilgisi olmayan izinler istemek.
- Web sitesinin kopyası olan uygulamalar: Sadece bir web sitesini gösteren ve uygulamaya özgü bir değer sunmayan uygulamalar, özellikle Apple tarafında sorun yaşayabilir.
- Yanıltıcı mağaza bilgileri: Uygulamada olmayan özellikleri gösteren ekran görüntüleri veya açıklamalar.
- Dijital içerik satışında ödeme kuralları: Uygulama içinde dijital içerik veya abonelik satışı yapılıyorsa mağazaların ödeme kurallarına uyulması gerekir.
Yayından sonra
Mağazada yayınlanmak sürecin sonu değildir. Her iki platform da işletim sistemi güncellemeleriyle birlikte yeni teknik şartlar getirir; belirli bir süre güncellenmeyen uygulamalar yeni kullanıcılara gösterilmeyebilir veya güncelleme gönderimi engellenebilir. Kullanıcı yorumlarını takip etmek, çökme raporlarını izlemek ve düzenli güncelleme planlamak, uygulamanın mağazada sağlıklı kalması için gereklidir.
Yayın takvimi için pratik öneriler
- Geliştirici hesaplarını proje başında açın; belge ve doğrulama adımları beklenmedik şekilde uzayabilir.
- Gizlilik politikasını ve mağaza metinlerini geliştirme sürerken hazırlayın.
- Lansman tarihini ilk inceleme sonucuna göre değil, olası bir ret ve yeniden gönderim süresini de hesaba katarak belirleyin.
- Kampanya veya basın duyurusu yapacaksanız, uygulamanın onaylanmasını bekleyip yayın tarihini elle seçebileceğiniz seçenekleri kullanın.
Uygulamanın geliştirme ve yayın sürecini baştan sona planlamak isterseniz mobil uygulama geliştirme sayfamızda çalışma biçimimizi inceleyebilirsiniz.
Sonuç
App Store ve Google Play'de yayın; doğru hesapta başlamak, mağaza bilgilerini ve gizlilik beyanlarını özenle hazırlamak ve inceleme sürecini takvime dahil etmekle sorunsuz ilerler. Mağaza yayını veya mevcut uygulamanızın güncellenmesi konusunda destek almak isterseniz bizimle iletişime geçebilirsiniz.
